De ontmaskering van John Maynard Keynes? Ja en nee. Nee, want Keynes bezit nog steeds een onaangetaste status onder veel economen, commentatoren en politici. Een reputatie die tegelijk ook zeer onverdiend en bevreemdend is, aangezien Keynes wel degelijk werd ontmaskerd als een bijzonder hautaine en onaangename elitair die er nogal wat verfoeilijke ideeën op nahield. Ideeën die vandaag als extremistisch en onaanvaardbaar zouden worden beschouwd, maar desondanks blijft Keynes in bepaalde kringen de status van heilige behouden.
Er is niemand die zo veel heeft bijgedragen aan de ontmaskering van Keynes dan Edward W. Fuller, een econoom van de Oostenrijkse school; al werden eerder als verdienstelijke pogingen ondernomen door oa. Murray Rothbard (zie zijn Keynes, the Man). Wat volgt is een résume van de bevindingen van Fuller (zie hier):
- Hoe collega's en vrienden Keynes zagen:
- "a decayed and amorous spider" (Lytton Stratchey)
- "I stayed with Maynard.… It was horrible. His futility, his utter lack of delicacy amounting to cruelty, his strange
physical attractions" (Leonard Woolf) - "I detest Keynes don’t you?... He is fundamentally evil" (Leonard Woolf)
- "severe, snubbing, truculent," "morose & savage," "pugnacious" (Virginia Woolf)
- "His greed … is really colossal and slightly revolting" (Vanessa Bell)
- "He had a capacity for forgetting and for muddling, dates and figures, that was astonishing and sometimes rather tiresome—tiresome because, with his invincible cocksureness, he could not dream of admitting that he mistook" (Clive Bell)
- "Keynes somehow leaves a bad taste in my mouth" (G.E. Moore)
- "Keynes was hard, intellectual, insincere.… I get on with him, but dislike him" (Bertrand Russell)
- "Keynes’s personality seems to me not a national asset. He is sardonic where he might be perceptive and hard where kindness is needed" (Harold Laski)
- "supercilious", "contemptuous of common men" (Beatrice Webb)
- "Nobody likes him, and I doubt many trust him.… It is generally safe to assume some pretty rotten patch in him.… He’s a first-class, six-cylindered, copper-bottomed highbrow. A gentlemanly Communist…. Mighty condescending.… His
line is that he despises capitalism … but as long as the beastly thing lasts, he will try to make his bit out of it and spend the proceeds hastening its end" (John Buchan) - "He was much too self-assured, convinced that what other people could have said about the subject [economics] was not frightfully important…. He was so convinced he had redone the whole science that he was rather contemptuous of anything which had been done before.… He rather had contempt for most of the other economists" (F.A. Hayek, hoewel een tegenstander had Hayek ook een vriendschappelijke relatie met Keynes)
- [Keynes] had a reputation for arrogance.… He was often unscrupulous in argument.… He never overcame his upper-class superiority and remained an intellectual snob (Kinglsey Amis)
- "ill-manners," "petulance," "rudeness" (James Meade, die Keynes als een held beschouwde)
- "an intellectual bully" (Richard Deacon)
- Keynes: seksist
Dat zijn tijdgenoten al een heel ander beeld hadden van Keynes in vergelijking met de manier hoe tegenwoordig naar de econoom wordt gekeken is op zich heel opmerkelijk. Maar het wordt nog erger. Om te beginnen was er zijn seksisme.
Skidelsky - zijn heel vriendelijke hoofdbiograaf - geef zelf toe dat Keynes opgevoegd was om vrouwen als inferieur te beschouwen. Paul Levy zegt ronduit: "He was, despite being gay, what used to be called a male chauvinist pig."
- Keynes: eugenist
Keynes was verder een overtuigd eugenist. Rond 1911 was hij schatbewaarder van de Eugenics Society aan de universiteit van Cambridge. Tussen 1937 en 1944 was hij vice-president van de British Eugenics Society. Keynes vond toen reeds dat de planeet overbevolkt was en dat de overheid zowel van de kwantiteit als de kwaliteit van de bevolking moet beheersen. Keynes schuwde in dit verband zelf het gebruik van geweld niet. In zijn eigen woorden:
"We of this society are neo-Malthusians. I believe that for the future the problem of population will emerge in the much greater problem of Hereditary and Eugenics. Quality must become the preoccupation."
Keynes: racist
Van eugenisme naar racisme is maar een kleine stap. Zeker voor mensen zoals Hitler, maar ook voor zo iemand als de heilige Keynes. Keynes geloofde dat het blanke ras superieur was in vergelijking met andere rassen, een opvatting die tegenwoordig zelfs bij extreem-rechts nauwelijks nog is terug te vinden. Zelfs Wilders definieert de Islam niet als ras, maar als religie en cultuur. Dergelijke vorm van racisme was ook bij iemand als Pim Fortuyn totaal afwezig. Zijn belangrijkste stelling was dat de Islam een achterlijke CULTUUR was. Ook dit keer was Keynes niet afkering van het gebruik van geweld, integendeel. Quote:
"Almost any measures seem tome to be justified in order to protect our standard of life from injury at the hands of more prolific races. Some definite parcelling out of the world may well become necessary; and I suppose that this may not improbably provoke racial wars."
Om nog eens de vergelijking met Pim Fortuyn te maken: deze sprak ook wel eens van "oorlog", maar dan wel een KOUDE oorlog, geen echte oorlog zoals Keynes. Met racisme en eugenisme gaat ook vaak angst voor overbevolking gepaard. Keynes had met name een negatieve kijk m.b.t. Afrikanen en Amerikaanse Indianen. Keynes was vooral bezorgd over de overbevolking in India, Egypte en China. Quote:
"The European can no more hope to transform the Chinese than to tame the race of tigers, and nothing less than a second flood will exterminate them."
Zowel Arabieren als Joden vond hij minderwaardig.
"[Jews] have in them deeprooted instincts that are antagonistic and therefore repulsive to the European, and their presence amongst us is a living example of the insurmountable difficulties, that exist in merging race characteristics, in making cats love dogs".Keynes: imperialist
Keynes:
"We, who are imperialists … think that British rule brings with it an increase of justice, liberty, and prosperity."
Keynes was een aanhanger van het Britse Rijk tijdens de Boer War. Hij vond de Ieren inferieur en was tegen Home Rule voor Ierland. Keynes eerste boek Indien Currency and Finance had als doel om het Britse monetair bestuur over Indië te verdedigen. Dit bestuur veroorzaakte heel wat lijden onder gewone Indiërs maar dat kon Keynes geen barst schelen. Voorstellen om het Indisch monetair systeem te baseren op een goudstandaard, wat Indië op monetair vlak onafhankelijkheid ten aanzien van het Britse Rijk zou geven, werd door Keynes onder de mat geveegd.Keynes: socialist maar van de elitaire variant
Ten slotte bestaat er tot op vandaag discussie over de vraag of Keynes als dan niet een socialist was. Velen beschouwen hem zelfs nu nog als een liberaal die het kapitalisme wou redden. Dit is onjuist. Maar laten de de maestro zelf aan het woord:
"I direct all my mind and attention to the development of new methods and new ideas for effecting the transition from the economic anarchy of the individualistic capitalism which rules today in Western Europe towards a regime which will deliberately aim at controlling and directing economic forces." (speech tot het Politbureau van de Sovietunie)
Gedurende zijn hele leven had Keynes één doel voor ogen: het transfereren van de controle over productie van private investeerders naar de overheid. "The only solution is for long-term investment to be controlled by the State." Dit doelmerk vindt men niet alleen terug in The General Theory maar ook zijn eerder werk. Het doel van de "socialisering" van private investeringen was er vanaf het begin. The General Theory is enkel de meest uitgebreide verdediging ervan. En dit is uiteindelijk socialisme. Controle over investeringen is controle over de hele economie door de Staat: "It is not possible to control production without controlling consumption in an equally drastic manner."
Zijn socialisme kreeg uiteindelijk ook vorm in zijn negatieve opvattingen over zakenlieden en ondernemers. Zijn term "animal spirits" was in deze helemaal niet positief bedoeld, maar negatief. We kunnen het economisch systeem niet overlaten aan de mensen die in wezen niet meer zijn dan "animals". Nee, het zijn de intellectuelen die de zaak moeten runnen, in casu Keynes zelf. Keynes is dan ook één van de voorlopers van de Technocratie die nu wereldwijd wordt uitgerold (al kan ook geargumenteerd worden dat Keynes zelf door de embryonale Technocratie naar voor werd geschoven. Dat hij uiteindelijk zulke geniale verdediger was van dat systeem, verklaart wellicht waarom hij vandaag dat dag zo'n uitstekend imago heeft.
Voor Keynes was het met de arbeider was het net zo gesteld als met de ondernemer: te veel "animal". "The middle class and even the upper class is very much superior to the working class. The Class war will find me on the side of the educated bourgeoisie."Keynes: anti-democraat
Keynes, het zal niet verbazen was alles behalve een democraat. Het economisch systeem kon niet overgelaten aan de markt, en net zomin kon de politiek overgelaten worden aan het volk.
In contrast to Marx, Keynes advocated a form of elitist socialism. His supremacism made him averse to democracy (Skidelsky
1992: 228), and he opposed any constraints on the elites’ administration of socialism, especially proletarian voters: «The right solution will involve intellectual and scientific elements which must be above the heads of the vast mass of more or less illiterate voters» (CW 9: 295). His ideal socialist society was to be controlled by a technocratic cadre of elite economists like himself: «No! The economist is not king; quite true. But he ought-to be!» (CW 17: 432). In contrast to Marx’s proletarian socialism, Keynes viewed his own brand of elitist, non-Marxist socialism as the «true socialism of the future».