Moderna: redder van de mensheid of geldmachine voor de aandeelhouders?

di, 13/07/2021 - 14:12
0 comments

Moderna - het bedrijf dat pas tien jaar geleden werd opgericht, in die tijd geen enkel medicijn of vaccin op de markt had gebracht, nooit winst had gemaakt maar toch op 7,5 miljard dollar werd gewaardeerd en dat geheimhouding tot absolute kunst had gemaakt - wordt samen met Pfizer tegenwoordig de hemel in geprezen. Dankzij hun covidvaccin gebaseerd op de mRNA-technologie worden deze bedrijven intussen niet meer of niet minder beschouwd als de redders van de mensheid.

Alleen lijkt het allemaal zo'n vaart niet te lopen....ondanks massale vaccinatie staat Europa blijkbaar voor een vierde golf. Versoepelingen worden uitgesteld of teruggedraaid, landen als Frankrijk en Griekenland staan zelfs aan de drempel van een medische apartheid. Wat er ook te gebeuren staat de komende maanden, de winsten van Pfizer en Moderna blijken hoe dan ook gegarandeerd. In Israel is men al met boostershots bezig. De Europese Commissie koopt als een razende vaccins bij Pfizer en Moderna en aan die kooplust komt maar geen einde.

Maar het wordt nog mooier. Niet voor ons, wij lijken in een eeuwige jojo-beweging terecht gekomen te zijn met allerlei varianten die ons van lockdown naar lockdown lijken te brengen met tussen de nodige vaccinaties natuurlijk. Maar wel voor Moderna. Volgens een onderzoek van Somo waarover wordt gerapporteerd door de site Follow The Money worden de bedragen die de Europese Commissie aan Moderna betaalt, met medeweten van die Commissie, naar belastingparadijs Zwiterland versluist:

De miljarden die de Europese Commissie aan de Amerikaanse vaccinmaker Moderna betaalt, naar schatting meer dan 10 miljard dollar, maakt Brussel rechtstreeks over naar een vorig jaar opgerichte brievenbus-bv in belastingparadijs Zwitserland. Dat blijkt uit onderzoek van SOMO. De patenten op het vaccin heeft Moderna ondergebracht in een ander belastingparadijs: het Amerikaanse Delaware, waar royalty’s onbelast zijn. En dat terwijl de vaccins van Moderna mede zijn ontwikkeld door universiteiten en dankzij overheidssubsidies.

De Europese Unie bestelde inmiddels 460 miljoen vaccins bij Moderna. Lidstaten betalen per dosis 22,50 dollar; dat betekent dat er meer dan 10 miljard dollar van de Europese Unie naar Moderna gaat. SOMO, een onafhankelijk kenniscentrum over multinationals, schat op basis van berekeningen van aandelenanalisten Moderna’s marge op 44 procent. Dat is een extreem hoge marge: het zou betekenen dat Moderna alleen al aan de EU 4,4 miljard dollar verdient.

De winstmakerij gaat waarschijnlijk nog wel even door. Zo zijn mogelijk herhalingsprikken of boosters nodig. Recent bevestigde de Europese Commissie de optie om nog eens 150 miljoen doses bij Moderna te kopen, met het oog op die herhalingsprikken.

In lijn met de traditie van geheimhouding bij Moderna is het natuurlijk geen toeval dat het bedrijf in Basel geen jaarverslagen hoeft te publiceren.

Dat de Europese Commissie het geld rechtstreeks overmaakt naar het Zwitserse Basel, blijkt net als de bovengenoemde prijzen uit het contract tussen de Commissie en de farmaceut, dat via de Italiaanse omroep Rai uitlekt. 

De miljarden maakt Brussel over naar een bankrekening in Zürich, blijkt verder uit het contract, bij de lokale vestiging van Bank of America (zie p. 22 van het contract).

Uit het onderzoek van SOMO blijkt dat Moderna Switzerland GmbH pas in juni vorig jaar is opgericht en een vennootschap is zonder enige economische activiteit – een typische brievenbus-bv. Zwitserland staat vijfde op de index van belastingparadijzen van het Tax Justice Network, een onafhankelijke fiscale waakhond, en derde op de index van ‘geheimhoudingsjurisdicties’ vanwege de gebrekkige transparantie.

Tot het covid-vaccin had Moderna nog geen enkel product op de markt gebracht. Maar het had wel veel patenten. Ook de inkomsten daarvan bracht ze onder in een belastingparadijs (en ook daar hoeft het geen jaarverslagen te produceren):

Het officiële hoofdkantoor van Moderna zit in Cambridge, in de staat Massachusetts, maar uit SOMO’s onderzoek blijkt dat het officieus in de Amerikaanse staat Delaware is gevestigd. Daar heeft Moderna zijn patenten ondergebracht. Het geld dat Moderna in de vorm van royalty’s van dochterondernemingen ontvangt, is in die staat onbelast. Ook hoeven bedrijven in Delaware geen jaarverslagen te publiceren, dus het blijft schimmig hoe de geldstromen lopen en hoeveel geld het belastingvrij kan wegsluizen.

Zoals verwacht, en opnieuw in lijn met de geheimhoudingspolitiek bij Moderna wenst het bedrijf niet te reageren. Alles bij Moderna blijft onder de radar. Tenzij het gaat over hun verwezenlijkingen. Of beter gezegd: hun enige verwezenlijking. Ondanks het feit dat men tien jaar lang geen enkel product op de markt kon brengen met de mRNA-techniek was men wel op twee dagen na de bekendmaking van de genetische code van Sars-Cov-19 klaar met een ontwerp van coronavaccin:

Ondanks het feit echter dat men geen enkel product op de markt had en men tot 2020 geen enkele winst maakte, haalde het bedrijf 600 miljoen dollar op en werd gewaardeerd op 7,5 miljard dollar. Dankzij het coronavaccin zijn de aandelen inmiddels negen keer zoveel waard en is de waardering van het bedrijf gestegen naar 85 miljard dollar. Vier medewerkers van het eerste uur zijn miljardair.

Moderna is er ook uitstekend in geslaagd om belastinggeld binnen te halen. En met dat geld doet het meer aan vermogensbeheer dan aan productontwikkeling. FTM:

Uit het jaarverslag over 2020 blijkt dat Moderna bulkt van het geld. Voor de ontwikkeling van het vaccin heeft het geld ontvangen van de VS en andere landen (het jaarverslag specificeert niet welke). Al sinds 2016 ontvangt Moderna subsidies van met name de Amerikaanse overheid, nadat het zich toelegde op een remedie tegen Zika, maar toen de ernst van corona duidelijk werd, steeg die overheidsfinanciering flink. Inmiddels heeft Moderna 6 miljard dollar aan subsidie ontvangen.

Nog voor de pandemie officieel een feit was, stroomde het geld al binnen. Dat begon in januari 2020, toen de ngo CEPI Moderna negen ton dollar subsidie gaf om een vaccin tegen corona te ontwikkelen. De voorwaarde van CEPI was dat Moderna het arme landen tegen een redelijke prijs beschikbaar zou stellen. Die negen ton lijkt weinig, gezien de overige bedragen, maar was in dat stadium van groot belang om Moderna te motiveren hiernaar te kijken, schrijft SOMO in haar onderzoek. Inmiddels heeft het bedrijf wel toezeggingen gedaan om aan arme landen vaccins tegen een relatief lage prijs beschikbaar te stellen, maar zal die belofte pas in de toekomst inlossen. Moderna heeft tot op heden hoofdzakelijk vaccins aan rijke landen verkocht.

Het bedrijf maakte gebruik van alle aandacht door nieuwe aandelen uit te geven, zo blijkt uit datzelfde jaarverslag. ‘Daarnaast hebben we in 2020 in totaal 1,85 miljard dollar opgehaald via twee openbare aandelenuitgiftes. Op 31 december 2020 hadden we 5,25 miljard dollar aan cash, cash-equivalenten en investeringen.’

Cash-equivalenten zijn waardepapieren, aandelen bijvoorbeeld, die makkelijk en snel zijn te verkopen – zo snel dat je vrijwel direct over het geld kan beschikken, mocht dat nodig zijn. Moderna stak die 5,25 miljard dollar vooral in Amerikaanse staatsobligaties en in bedrijfsobligaties. In 2019 was dit nog 1,26 miljard. Ook al opmerkelijk, omdat Moderna toen nog helemaal geen product had.

Nu leveren staatsobligaties tegenwoordig niet veel op, maar cynisch is het wel: hierdoor ontvangt Moderna rente, (betaald van belastinggeld, op de staatsobligaties die ze met subsidies (betaald met belastinggeld) heeft verworven.

Opvallend hieraan is verder dat Moderna meer geld heeft uitstaan op de financiële markten dan het in farmaceutische activiteiten steekt. Dat past in een trend, blijkens eerder onderzoek van SOMO: ook niet-financiële bedrijven gaan steeds meer op vermogensbeheerders lijken, door – in plaats van in hun producten te investeren – grote hoeveelheden cash aan te houden en die op peil houden of laten groeien door te beleggen.

De conclusie laat ik aan de lezer over. Maar voor mij staat vast dat Moderna een totaal onbetrouwbaar bedrijf is dat blijkbaar dingen doet die het daglicht niet mogen zien.